Ojciec Święty Jan Paweł II w 1983 roku spotykając się z alumnami naszego Seminarium powiedział:

jp2Czuję się stale kapłanem Archidiecezji Krakowskiej. Stałem się kapłanem w Kościele Krakowskim dzięki temu, że przeszedłem Seminarium Krakowskie. Przynależę więc do tego Seminarium. Przynależę w tym znaczeniu, że Seminarium Krakowskie przygotowało mnie do kapłaństwa. To jest wielka rzecz, przygotować człowieka do kapłaństwa. Mnie do kapłaństwa przygotowało Krakowskie Seminarium, za co jestem mu wdzięczny.

Świadomi wielkości przekazanego nam dziedzictwa, podejmujemy zadanie, jakie stawia przed nami Seminarium Krakowskie. Stanowimy grono ludzi, których w momencie wstąpienia do Seminarium Duchownego łączy zarówno jeden chrzest i jedna wiara, jak i żywe pragnienie znalezienia prawdy i osiągnięcia pełnej ludzkiej dojrzałości. Tworzymy wspólnotę ludzi sięgających po świętość rozumianą jako spotkanie z Bogiem i zjednoczenie z Nim, będącą pełną realizacją człowieczeństwa.

Seminarium jest więc okresem intensywnego dojrzewania osobowości każdego z nas i czasem wytężonej pracy nad budową wspólnoty religijnej opartej o zasady ewangelicznej miłości Boga i ludzi. Stanowimy wyróżnioną wspólnotę uczniów Chrystusa. Pośród innych społeczności chrześcijańskich, Seminarium jest naznaczone faktem, iż jego wspólnota składa się z osób powołanych przez Boga do podjęcia w swoim pokoleniu odpowiedzialności kapłańskiej za najwyższe wartości: zbawienie, prawdę, miłość, sprawiedliwość, godność człowieka. Jesteśmy zatem zespołem ludzi, w ręce których Chrystus Pan pragnie złożyć losy Ewangelii w naszych czasach. Naszym istotnym zadaniem staje się więc odpowiedzialność za komunię człowieka z Bogiem.

II

Niezwykłe powołanie, z jakim Pan Bóg zwraca się do każdego z nas, wywiera decydujący wpływ na charakter życia seminaryjnego. Otrzymana łaska wyznacza dwa zasadnicze zadania Seminarium: odczytania autentyczności powołania oraz formacji przyszłego kapłana – duszpasterza.

Każdy przygotowujący się do kapłaństwa, w czasie swego pobytu w Seminarium, i to już w pierwszym okresie, winien z pełnym przekonaniem odpowiedzieć sobie na pytanie, czy Bóg wzywa go osobiście do posługi kapłańskiej. Natchniony tekst Listu do Hebrajczyków mówi: Nikt bowiem sam sobie nie bierze tej godności, lecz tylko ten, kto jest powołany przez Boga [Hbr 5, 4].

Pierwszym więc zadaniem życia seminaryjnego jest uzyskanie jasnej i pełnej świadomości życiowego powołania. Ci, którzy dochodzą do przekonania, że Pan Bóg nie wzywa ich do kapłaństwa, starają się, w miarę możliwości, rozpoznać swoją prawdziwą drogę życiową i pogłębiwszy wśród nas swoją wiarę, sami opuszczają nasze grono, aby czynić dobrze tam, gdzie Pan Bóg chce ich mieć. Kościół Chrystusowy, licząc się z możliwością błędnego odczytania przez człowieka jego życiowego powołania, w poczuciu odpowiedzialności za dobro kapłańskiej posługi i w trosce o każdego z członków naszej wspólnoty, pragnie pomóc w nabraniu pewności, co do powołania każdego z nas. W tym celu nakreślono zasadnicze rysy osobowości kandydata do kapłaństwa.

Powinien on odznaczać się między innymi takimi przymiotami:

  • odpowiednią zdatnością duchową (miłością Boga i bliźniego, dążnością do braterstwa i zaparcia się siebie, doświadczoną czystością, zmysłem kościelnym, gorliwością apostolską i misyjną),
  • zdatnością moralną (szczerością ducha, dojrzałością uczuciową, wyrobieniem towarzyskim, umiejętnością dochowania wierności obietnicom, ciągłą troską o sprawiedliwość, duchem przyjaźni i słusznej wolności, odpowiedzialnością, pracowitością, chęcią współpracy z innymi),
  • zdatnością intelektualną (umiejętnością stosowania słusznej i zdrowej oceny, uzdolnieniami wystarczającymi do odbycia studiów kościelnych),
  • zdrowiem fizycznym i psychicznym,
  • dobrą intencją, czyli gotowością podjęcia zadań kapłańskich z pobudek religijnych
  • oraz dobrowolnością podjętego wyboru.

Posiadanie tych przymiotów, połączone z wewnętrznym przekonaniem o wezwaniu przez Boga, jest znakiem powołania do kapłaństwa.

III

Kto po zastanowieniu, przy ścisłej współpracy z łaską Bożą, dochodzi do przekonania, że kapłaństwo jest jedyną drogą, jaką mu Bóg wyznaczył, ten podejmuje zadanie wszechstronnej formacji przygotowującej do posługi kapłana – duszpasterza. Rozpoczyna proces doskonalenia całej osobowości obejmujący formację ludzką, formację duchową, studia teologiczne oraz przygotowanie do pracy duszpasterskiej.

Formacja ludzka 

Dzieło doskonalenia ludzkiej osobowości kandydata do kapłaństwa jest nie tylko postulatem rozumu potwierdzonym przez doświadczenie, lecz także wymogiem, który znajduje najgłębszą i szczególną motywację w samej naturze kapłana i jego posługi. Kapłan powołany do tego, by być “żywym obrazem” Jezusa Chrystusa Głowy i Pasterza Kościoła, powinien starać się odtworzyć w sobie, w miarę możliwości, ludzką doskonałość jaśniejącą w Synu Bożym, który stał się człowiekiem, ujawniającą się szczególnie wyraziście w Jego postawie wobec innych, jak to ukazują Ewangeliści.
Formacja ludzkaPrzygotowujemy się do pracy duszpasterskiej. W tej perspektywie, pierwszoplanowym zadaniem formacji naszej osobowości jest zdobycie cech, które pozwolą nam być ludźmi komunii. Staje przed nami Jezus Dobry Pasterz, który wiedział, co kryje się w człowieku [por. J 2, 25; 8, 3-11]. Na Jego wzór powinniśmy nauczyć się odgadywać trudności i problemy bliźnich, ułatwiać spotkanie i dialog, zdobywać zaufanie i nawiązywać współpracę, wyrażać spokojne i zrównoważone sądy.

Istotnym elementem naszej formacji ludzkiej jest wypracowanie pełnej dojrzałości uczuciowej. Pragniemy oddać się na służbę Chrystusowi i Jego Kościołowi w celibacie. Trzeba nam więc podjąć wychowanie do przeżywania płciowości w sposób w pełni osobowy, polegający (…) na szacunku i umiłowaniu czystości jako cnoty, która doprowadza osobę o prawdziwej dojrzałości i uczy ją szanować i rozwijać “oblubieńczy sens” ciała.

Wolność jest wielkim darem i wezwaniem, jakie Bóg stawia przed nami na dowód swego wobec nas zaufania. Wychowanie do wolności i kształtowanie sumienia moralnego są tymi czynnikami formacji ludzkiej, które pozwalają przyjąć i w pełni rozwinąć pokładane w nas Boże zaufanie.

Wspólne przeżywanie formacji seminaryjnej stanowi środek kształcenia charakteru. Nasza postawa wobec braci winna być świadectwem miłości bliźniego przez szczerą życzliwość, uprzejmość, wyrozumiałość, otwarte na wszystkich koleżeństwo i należycie pojętą solidarność, która troszczy się o prawdę i dobro bliźniego, a wobec błądzącego brata każe przestrzegać zasad upomnienia braterskiego.

W Seminarium nie może być miejsca na zarozumiałość, wyniosłość, lekceważenie innych, złośliwość, obmowę, nieodpowiedzialne rozsiewanie niesprawdzonych wiadomości lub złośliwe interpretowanie wydarzeń. Wszystko to niszczy zgodę i pokój, dobrą opinię o Seminarium oraz atmosferę życia seminaryjnego.

Formacja ludzka jest nade wszystko działaniem Boga. Cały jej proces dokonuje się w Duchu Świętym; jest prowadzonym przez Niego dziełem przemiany nas w synów Bożych na obraz Syna jedynego.

 

Formacja duchowa
IMG_7012

Przygotowanie do podjęcia kapłańskiej odpowiedzialności za kontakt ludzi z Bogiem wzywa do nieustannego pogłębiania osobistej zażyłości z Panem, który nas powołuje. Powołanie do kapłaństwa wprowadza nas głębiej w tajemnicę Kościoła, wspólnoty wierzących, słuchających słów Bożych, modlących się i przyjmujących święte sakramenty, miłujących Boga i braci. Jesteśmy wezwani do szczególnej zażyłości ze Słowem Bożym. Powołanie do kapłaństwa zawiera w sobie szczególną misję prorocką.

Przez formację duchową w Seminarium przygotowujemy się do godnego przyjęcia słów obrzędu święceń diakonatu: Wierz w to, co będziesz czytać, nauczaj tego, w co uwierzysz, i pełnij to, czego będziesz nauczać. Odpowiedzią na usłyszane słowo Boga jest modlitwa. Seminaryjna szkoła modlitwy ma wielkie znaczenie apostolskie. Jedno z zasadniczych zadań kapłana, z pewnością nie drugorzędne, polega na tym, że jest on “nauczycielem modlitwy”. Tylko wówczas jednak, kiedy kapłan został uformowany i nadal formuje się w szkole Jezusa modlącego się do Ojca, będzie mógł formować innych w tej samej szkole.

Ogromną rolę w nauce modlitwy na wzór Jezusa odgrywa milczenie. Kształcenie się w sztuce milczenia jest ważnym elementem formacji duchowej.

Nasza szczególna uwaga zwraca się ku świętej liturgii, z której, jak mówi Sobór Watykański II, spływa na nas łaska i z największą skutecznością przez nią dokonuje się uświęcenie człowieka w Chrystusie i uwielbienie Boga, które jest celem wszystkich innych dzieł Kościoła [KL 10]. Stosunek, tak każdego z nas, jak i całej wspólnoty, do sakramentalnych tajemnic, mówi więcej niż słowo o naszej wierze, naszej miłości Boga i powołaniu kapłańskim. Umiłowanie służby Bożej i pełne zaangażowanie w nią jest jednym z wyraźnych znaków powołania.

Cennym darem Jezusa dla Kościoła jest sakrament pokuty. Formacja duchowa w Seminarium dar ten podejmuje i podkreśla jego znaczenie w życiu kandydata do kapłaństwa. Dobre przeżywanie sakramentu pokuty oraz cnota pokuty, praktykowana pod kierunkiem Ojca Duchownego i Spowiednika, dają rękojmię ufności, iż przyszłe posługiwanie kapłańskie alumna będzie ku chwale Bożej i pożytkowi Kościoła

 

Formacja intelektualna

IMG_7792Jej celem jest zdobycie obszernej i gruntownej wiedzy filozoficznej a nade wszystko teologicznej. Dzięki niej umacniamy swoją wiarę i przygotowujemy się, by jako kapłani móc należycie przekazywać Ewangelię ludziom współczesnym.

Wiedzę naukową zdobywamy jako studenci Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. Z tej racji jesteśmy zobowiązani do przestrzegania wszystkich przepisów tej Uczelni.

Podstawowymi środkami doskonalenia formacji intelektualnej są: czynny udział w wykładach, ćwiczeniach, lektoratach i seminariach naukowych, planowa lektura literatury teologicznej, wreszcie pełne wykorzystanie czasu przeznaczonego na osobiste studium.

Świat współczesny stawia przed duszpasterzami wymagania, które mogą spełnić tylko wtedy, gdy posiadają pełną kulturę właściwą naszym czasom. Przyswojenie jej umożliwiają dziś środki przekazu społecznego (prasa, radio, telewizja) oraz środki i instytucje służące sztuce (film, teatr, muzea, wystawy). Zasady korzystania z tych wszystkich narzędzi kultury zostaną omówione osobno, z uwzględnieniem zarówno osobistej formacji kulturalnej, jak i przygotowania do przyszłej działalności apostolskiej.

Formacja duszpasterska

W miarę zbliżania się do święceń kapłańskich, zajmuje ona coraz więcej miejsca w życiu alumna. Całe kształtowanie alumnów – jak uczy Sobór – winno zmierzać do tego, by na wzór Pana naszego Jezusa Chrystusa wyrabiali się na prawdziwych duszpasterzy [DFK 4]. Decydująca jest zatem wewnętrzna postawa służby dla zbawienia braci; służby ożywionej coraz to większą gorliwością apostolską.

Lata seminaryjne mają dać podwaliny postawy apostolskiej. Dalsza jej krystalizacja będzie następowała w pracy kapłańskiej. W ramach formacji pastoralnej, alumni podejmują pod kierunkiem profesorów i duszpasterzy: pomoc w parafialnej służbie liturgicznej, katechizację, odwiedziny chorych, pracę w duszpasterstwach specjalistycznych (np. głuchoniemych, niepełnosprawnych), zapoznają się z problemami duszpasterskimi w ramach zespołów zainteresowań, współpracują z dziełem powołań kapłańskich i zakonnych w diecezji, zaprawiają się do pracy parafialnej przez praktyki wakacyjne po IV i w czasie VI roku. Wszystkie te poczynania mają na celu wyrobienie wewnętrznej postawy apostolskiej i nabycie koniecznych sprawności duszpasterskich.

IV

Chrześcijańska wspólnota, jaką jest nasze Seminarium, ma swoją strukturę zewnętrzną, która jest wyrazem jej istoty i służy wypełnianiu właściwych jej zadań. Do tej zewnętrznej strony należy porządek życia Seminarium. Jego zachowanie obowiązuje wszystkich alumnów, nie tylko co do litery, ale co do ducha, to jest, co do celu, jakiemu służy Seminarium. Przed zaniedbywaniem tego porządku, jak i przed formalizmem w jego przestrzeganiu, chroni postawa wzajemnego zaufania między wszystkimi należącymi do wspólnoty seminaryjnej, wytrwałe rozwijanie ducha dialogu, poczucie odpowiedzialności i mądre korzystanie z wolności, apostolska postawa wszystkich czynnie włączających się w dzieło przygotowania kapłanów dla Kościoła Chrystusowego.